Từ lâu được xem là một biểu tượng của nền văn hóa và kinh tế mạnh mẽ, nước Đức luôn giữ vững vị thế cao trong bảng xếp hạng quốc gia có quyền lực mềm quốc tế mạnh nhất thế giới. Sức mạnh này đến từ sự kết hợp độc đáo giữa truyền thống lịch sử lâu đời và sự đổi mới không ngừng trong các lĩnh vực như khoa học, công nghệ và văn hóa.
Không những thế, Đức còn nổi tiếng với tiêu chuẩn giáo dục cao, bằng cấp học thuật của Đức được các nhà tuyển dụng trên toàn thế giới công nhận. Những năm gần đây, các trường đại học Đức đã mở rộng chương trình giảng dạy bằng tiếng Anh, thu hút sinh viên quốc tế đến học tập ngày một đông hơn.
Nếu bạn đang có dự định du học Đức trong thời gian sắp tới, hãy bắt đầu chuẩn bị ngay từ bây giờ, nắm rõ những thông tin mới nhất để có hành trang vững chắc cho hành trình du học và xây dựng tương lai tại quốc gia này.
Những ưu điểm và một số thách thức cần biết trước khi đi du học Đức
Điểm mạnh của nền giáo dục Đức
1/ Chất lượng giảng dạy vượt trội
Nền giáo dục Đức nổi tiếng với chất lượng đào tạo cao và chú trọng vào sự phát triển toàn diện của sinh viên. Các trường đại học ở Đức thường xuyên đạt vị trí cao trong các bảng xếp hạng quốc tế, mang lại danh tiếng và uy tín bằng cấp cho sinh viên.
Các trường đại học của Đức thường xuyên được quốc tế xếp hạng cao về chất lượng đào tạo và nghiên cứu. Đơn cử là Đại học Mannheim lọt Top 200 thế giới về đào tạo Quản trị kinh doanh theo QS World University Rankings, hay Đại học Kỹ thuật München (TUM) góp tên trong Top 50 thế giới ở ngành Kỹ thuật và Công nghệ theo QS Rankings.
Với đội ngũ giảng viên được đào tạo kỹ lưỡng, đại học Đức thường áp dụng các phương pháp giảng dạy tiên tiến, nâng cao sự hiểu biết sâu rộng của sinh viên.
2/ Chương trình đào tạo phong phú
Giáo dục đại học Đức cung cấp một loạt các chương trình đào tạo với đa dạng chuyên ngành, từ Nghệ thuật đến Kỹ thuật, đáp ứng nhu cầu của mọi sinh viên. Tại Đức còn có các chương trình đào tạo nghề nghiệp chất lượng cao, kết hợp lý thuyết với thực tế và nhu cầu của thị trường lao động.
3/ Đặt trọng tâm vào nghiên cứu và phát triển
Các trường đại học ở Đức thường đầu tư vào những cơ sở nghiên cứu và phòng thí nghiệm hiện đại, thúc đẩy sự sáng tạo và phát triển công nghệ mới, nhằm tạo điều kiện tốt nhất cho sinh viên nghiên cứu và phát triển.
4/ Hợp tác mạnh mẽ với doanh nghiệp
Ở Đức, mối quan hệ hợp tác giữa trường đại học với các doanh nghiệp và công ty luôn được chú trọng, nhằm tạo cơ hội thực tập và liên kết nghề nghiệp cho sinh viên.
5/ Môi trường quốc tế hóa
Sinh viên du học Đức được hòa mình vào một xã hội và nền văn hóa phong phú. Các trường luôn khuyến khích sự đa dạng và quốc tế hóa, kích thích sự giao lưu văn hóa trong cộng đồng học thuật. Sinh viên có cơ hội học ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh, hoặc tham gia các chương trình quốc tế, giúp họ thích ứng với xu thế toàn cầu hóa.
6/ Hỗ trợ sinh viên toàn diện
Tại Đức, trường đại học nào cũng cung cấp các dịch vụ hỗ trợ cho sinh viên, từ hướng dẫn học vụ đến tư vấn tâm lý, giúp họ vượt qua những thách thức trong quá trình học cũng như giải quyết các vấn đề trong đời sống thường ngày.
7/ Chào đón sinh viên du học Đức bằng tiếng Anh
Đức nổi tiếng với nền văn hóa hội nhập quốc tế, người dân thân thiện và luôn chào đón những bạn sinh viên du học Đức bằng tiếng Anh. Vì thế, việc bạn nói tiếng Anh trên đất nước Đức cũng không phải là vấn đề to lớn quan trọng.
Theo chia sẻ của Mel Hattie – một du học sinh ở Đức, thì hầu hết những dịch vụ ở Đức đều sử dụng bằng tiếng Anh thay vì tiếng Đức. Một cuộc khảo sát năm 2012 của Ủy ban Châu Âu cho thấy Đức không chỉ là một cường quốc với nhiều dịch vụ tiếng Anh có sẵn ở các thành phố lớn, mà 50% người Đức cảm thấy thoải mái khi nói tiếng Anh. Theo kinh nghiệm của bạn Mel Hattie, con số đó có xu hướng cao hơn trong giới trẻ và sinh viên Đức – những người bạn sẽ tương tác nhiều nhất trong thời gian du học.
Thử thách đối với sinh viên du học Đức
1/ Rào cản ngôn ngữ ban đầu
Tiếng Đức được xem là một trở ngại lớn với sinh viên nước ngoài. Vào đại học tất nhiên giảng viên sẽ coi bạn như người bản xứ. Vì tốc độ giảng rất nhanh nên có thể bạn sẽ gặp khó khăn trong việc tiếp thu bài giảng ít nhất trong 1 – 2 năm đầu.
Có nhiều sinh viên Việt Nam học đến 7 – 8 năm mới xong. Có người thi không đạt 1 – 2 môn phải chuyển ngành học lại từ đầu. Cũng có người phải bỏ dở đại học để sang làm việc khác như làm nhà hàng, làm nails…
Do đó, nếu bạn tự tin với khả năng tiếng Đức của mình thì hãy chọn chương trình học bằng tiếng Đức, hoặc không thì cân nhắc lựa chọn an toàn hơn là học bằng tiếng Anh.
2/ Áp lực học tập và yêu cầu tự chủ cao
Tại Đức cũng như nhiều nước Châu Âu khác, chương trình đại học tại các Universität hay Hochschule được coi là chương trình đào tạo cao cấp (higher education). Chỉ những người giỏi có mong muốn được tiếp tục nghiên cứu chuyên sâu (chủ yếu là lý luận) để phát triển thêm lên các bậc học cao hơn và phải có nguồn tài chính đảm bảo cho việc học thì mới lựa chọn con đường này.
Khi học đại học, bạn phải xác định mình sẽ phải tự học, tự nghiên cứu rất nhiều. Việc học đại học bên Đức không hề dễ dàng, nhất là với sinh viên Việt Nam chưa quen phương pháp học tập chủ động. Hơn nữa, không phải sinh viên nào tại Đức cũng có thể cầm bằng tốt nghiệp ra trường do chính sách “thắt chặt đầu ra” của chính phủ nước này để đảm bảo uy tín và chất lượng đào tạo.
Vì vậy, chủ động nâng cao năng lực bản thân, đặc biệt là trình độ tiếng Đức, là điều cần thiết để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của chính phủ Đức và thị trường lao động nước này.
3/ Việc làm cạnh tranh ở một số lĩnh vực
Tại Đức, tính chất cạnh tranh nghề nghiệp của nhiều lĩnh vực khá cao, nên không ít sinh viên không tìm được công việc như ý muốn sau khi ra trường. Vì vậy, bạn cần tìm hiểu kỹ về thực trạng ngành nghề mà mình muốn theo đuổi để đảm bảo cơ hội việc làm sau khi tốt nghiệp.
Đặc trưng của hệ thống giáo dục đại học Đức
Miễn 100% học phí hoặc thu học phí thấp tùy vào chương trình (học bằng tiếng Đức)
Hầu hết các trường đại học Đức miễn học phí cho sinh viên hoặc thu học phí thấp, nên những bạn sinh viên có điều kiện tài chính hạn chế vẫn có thể đi du học Đức.
Tổng quan về học phí đại học ở Đức:
- Đa số các trường công lập ở Đức có mức học phí thấp hoặc không thu học phí đối với sinh viên từ các quốc gia EU và EEA
- Mức học phí của các trường tư nhân có thể cao hơn so với các trường công lập, nhưng bù lại một số trường tư cung cấp các chương trình, môi trường học tập và nghiên cứu chất lượng cao
- Các khoa và chuyên ngành cụ thể, một số chương trình đào tạo chuyên sâu và nâng cao có thể áp dụng học phí
- Các chương trình đào tạo bằng tiếng Anh thường có học phí cao hơn so với các chương trình học bằng tiếng Đức
Đối với sinh viên quốc tế, đặc biệt là sinh viên không đến từ các quốc gia EU và EEA, có thể phải trả học phí. Mức học phí cho sinh viên quốc tế tùy thuộc vào trường và chương trình học.
Lưu ý rằng thông tin về học phí có thể thay đổi tùy trường, chương trình và năm học cụ thể. Để biết thông tin chi tiết và cập nhật nhất, bạn nên liên hệ trực tiếp với trường đại học mà bạn quan tâm hoặc kiểm tra trang web chính thức của Bộ Giáo dục và Nghiên cứu Đức (BMBF).
Ngôn ngữ học tập là tiếng Đức và tiếng Anh
Nhiều trường đại học tại Đức cung cấp các chương trình đào tạo bằng cả tiếng Đức và tiếng Anh để thuận tiện cho sinh viên quốc tế. Dưới đây là một số điều quan trọng bạn cần biết.
– Nếu bạn muốn du học bằng tiếng Đức, bạn cần có trình độ tiếng Đức tương đương với các yêu cầu của trường. Trình độ tiếng Đức thường được chứng minh thông qua các kỳ thi như TestDaF hoặc DSH. Các chương trình học bằng tiếng Đức thường phù hợp với những sinh viên muốn học chuyên sâu trong môi trường ngôn ngữ Đức và có kế hoạch làm việc tại Đức sau khi tốt nghiệp.
– Nhiều trường ở Đức cung cấp các chương trình đào tạo bằng tiếng Anh, đặc biệt là ở bậc sau đại học và tiến sĩ. Bạn không cần chứng minh trình độ tiếng Đức nếu chọn chương trình học tiếng Anh. Để du học Đức bằng tiếng Anh, bạn thường cần chứng minh trình độ tiếng Anh qua các kỳ thi như IELTS, TOEFL hoặc các bằng chứng khác.
– Một số trường có các chương trình kết hợp, nơi sinh viên có thể chọn học các môn bằng cả tiếng Đức và tiếng Anh, tùy thuộc vào sở thích và mục tiêu cá nhân.
Trước khi quyết định du học tại Đức, bạn hãy xem xét kỹ các chương trình, yêu cầu đầu vào và môi trường học tập để đảm bảo lựa chọn chương trình phù hợp với mục tiêu nghề nghiệp và sở thích cá nhân của bạn.
Các chương trình du học Đức và điều kiện nhập học năm 2026
1/ Chương trình dự bị đại học (Studienkolleg)
Trước khi ghi danh vào một trường đại học tại Đức, các bạn học sinh chuẩn bị tốt nghiệp cấp 3 hoặc phụ huynh đang quan tâm đến du học Đức cần biết về quy trình “Thi đánh giá chất lượng tương đương” (Feststellungsprüfung – FSP).
Đối với các bạn đã tốt nghiệp trung học phổ thông và đã trúng tuyển vào hệ chính quy của một trường đại học tại Việt Nam, việc tham gia Feststellungsprüfung là bước tiếp theo để được xem xét vào các trường đại học tại Đức. Các trường dự bị đại học ở Đức cung cấp các chương trình chuẩn bị cho kỳ thi Feststellungsprüfung này.
Lưu ý rằng kỳ thi Feststellungsprüfung cho một trường đại học (Universität, Technische Universität) có thể khác biệt so với kỳ thi Feststellungsprüfung cho một trường đại học chuyên sâu vào khoa học ứng dụng (Fachhochschule).
Điều kiện nhập học chương trình dự bị đại học Đức
Để được nhập học tại trường dự bị đại học, các sinh viên mới cần phải tham gia vào một kỳ thi đầu vào nhằm chứng minh khả năng học chương trình bằng tiếng Đức. Quá trình này là cơ hội để bạn chứng minh kỹ năng ngôn ngữ của mình và sẵn sàng tiếp thu nội dung học thuật bằng tiếng Đức.
Ở một số trường, sinh viên được phép thi lại một lần nữa để cải thiện kết quả của mình nếu cần. Đối với những sinh viên cần chuẩn bị cho kỳ thi lần thứ hai, một số trường cung cấp các khóa học chuẩn bị cấp tốc, giúp họ nắm vững kiến thức và kỹ năng cần thiết.
Trong suốt thời gian học dự bị, bạn sẽ được coi là sinh viên chính thức của trường đại học liên kết với trường dự bị đại học. Bạn sẽ được hướng dẫn và hỗ trợ bởi các giáo viên có kinh nghiệm, đồng thời tiếp cận các tài liệu và tài nguyên giáo dục phong phú.
Danh sách các trường dự bị đại học tại Đức
- Trường Dự bị Đại học Darmstadt
- Trường Dự bị Đại học Kassel
- Trường Dự bị Đại học Hamburg
- Trường Dự bị Đại học Hannover
2/ Chương trình đại học
Điều kiện nhập học chương trình đại học tại Đức như sau:
– Bằng tốt nghiệp THPT cùng với kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT
Với điều kiện này, sinh viên được chuyển vào dự bị đại học dựa vào tổ hợp tự chọn đã thi, khi thỏa mãn các tiêu chí sau:
- Trong kỳ thi tốt nghiệp THPT phải thi các môn độc lập gồm Ngữ văn, Toán và Ngoại ngữ cùng với một tổ hợp tự chọn như “tổ hợp Khoa học xã hội” hoặc “tổ hợp Khoa học tự nhiên” gồm 3 môn thi
- Trung bình 6 môn thi phải đạt ≥ 6.5 điểm và không môn nào dưới 4.0 điểm
– Bằng tốt nghiệp THPT cùng với việc hoàn thành 1 năm học đại học
Với điều kiện này, sinh viên được chuyển vào dự bị đại học trong cùng ngành hoặc nhóm ngành liên quan đã học ở trường đại học tại Việt Nam, khi 1 năm đại học đó được đào tạo theo một chương trình hệ chính quy của Việt Nam.
– Bằng tốt nghiệp THPT cùng với việc hoàn thành 2 năm học đại học
Với điều kiện này, sinh viên được chuyển thẳng vào năm nhất của một trường đại học tại Đức trong cùng ngành hoặc nhóm ngành liên quan đã học ở trường đại học tại Việt Nam, khi 2 năm đại học đó được đào tạo theo một chương trình hệ chính quy của Việt Nam.
Ngoài ra, sinh viên còn có thể chuyển vào dự bị đại học nếu muốn học một ngành thuộc nhóm ngành khác với ngành đã học ở trường đại học tại Việt Nam, và 2 năm đại học đó được đào tạo theo một chương trình hệ chính quy của Việt Nam.
– Bằng tốt nghiệp THPT cùng với chứng chỉ DSD I hoặc DSD II
Với điều kiện này, sinh viên được chuyển vào dự bị đại học cho mọi ngành, khi thỏa mãn các tiêu chí sau:
- Trong kỳ thi tốt nghiệp THPT phải thi các môn độc lập gồm Ngữ văn, Toán và Ngoại ngữ cùng với một tổ hợp tự chọn như “tổ hợp Khoa học xã hội” hoặc “tổ hợp Khoa học tự nhiên” gồm 3 môn thi
- Trung bình 6 môn thi phải đạt ≥ 6.5 điểm và không môn nào dưới 4.0 điểm
- Có chứng chỉ DSD I hoặc DSD II được cấp bởi KMK
- Có xác nhận của điều phối viên DSD
Để đáp ứng điều kiện du học đại học tại Đức, sinh viên có bằng tốt nghiệp THPT cùng kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT hoặc cùng việc hoàn thành 1 năm / 2 năm đại học ở Việt nam sẽ cần phải nộp chứng nhận hoặc chứng chỉ APS của Bộ phận Kiểm tra Học vấn thuộc Đại sứ quán Đức ở Hà Nội. Các điều kiện này có hiệu lực từ kỳ mùa đông 2024 – 2025.
3/ Chương trình cao học
Yêu cầu cơ bản để du học cao học tại Đức là phải tốt nghiệp đại học. Tuy nhiên để tìm được ngành và trường học phù hợp, bạn cần lưu ý 6 điểm sau:
- Bạn cần có bằng tốt nghiệp đại học trong ngành liên quan đến chương trình cao học mà bạn muốn đăng ký
- Điểm trung bình tốt nghiệp đại học là một yếu tố quan trọng, yêu cầu cụ thể tùy thuộc vào từng trường hoặc ngành
- Một số chương trình cao học có yêu cầu về xếp loại của bằng tốt nghiệp đại học
- Hình thức tốt nghiệp đại học cũng có thể được xem xét, chẳng hạn như hệ đào tạo chính quy hoặc đào tạo từ xa
- Một số chương trình cao học yêu cầu có kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực liên quan
- Các chứng chỉ khác như GMAT, GRE và các chứng chỉ ngoại ngữ như IELTS 6.0 / B2 tiếng Đức có thể nằm trong tiêu chí xét tuyển
Lưu ý thêm, sinh viên tốt nghiệp từ một trường đại học ở Việt Nam cũng sẽ cần thẩm tra APS (Analytical Proficiency Score).
Điều quan trọng cần nhớ là các yêu cầu này có thể thay đổi tùy theo từng chương trình cao học và từng năm học. Sinh viên có thể cần phải làm bài kiểm tra bổ sung hoặc học bổ sung kiến thức thiếu sót.
Bảng tóm tắt về các chương trình du học Đức
| Dự bị đại học | Đại học | Thạc sĩ | |
| Yêu cầu |
|
|
|
| Học phí |
|
|
Miễn phí cho chương trình học bằng tiếng Đức |
| Hạn nộp hồ sơ |
|
|
|
| Thời gian học | 1 năm | 4 – 5 năm | 2 năm |
Tổng hợp các khoản chi phí từ lúc làm hồ sơ đến khi sang Đức du học
Chi phí chuẩn bị hồ sơ du học Đức khi ở Việt Nam
1/ Chi phí thẩm tra APS
APS là giấy chứng nhận hoàn thành kỳ thi thẩm tra (có hiệu lực vĩnh viễn), chứng minh bạn đủ điều kiện để du học Đức. Bạn có giấy chứng nhận này đồng nghĩa bạn hoàn toàn đủ điều kiện để sang Đức.
Chi phí cho kỳ thi thẩm tra này như sau:
| Đối tượng sinh viên | Chi phí thẩm tra APS |
| Sinh viên vừa tốt nghiệp THPT / chưa tốt nghiệp đại học / đã tốt nghiệp cao đẳng ở Việt Nam và muốn học đại học tại Đức | 150 USD cho 10 giấy chứng nhận đầu tiên
20 USD cho 10 giấy chứng nhận tiếp theo |
| Sinh viên đã tốt nghiệp đại học ở Việt Nam và muốn học thạc sĩ, học văn bằng hai hoặc tham gia các khóa đào tạo sau đại học tại Đức | 250 USD cho 10 giấy chứng nhận đầu tiên
20 USD cho 10 giấy chứng nhận tiếp theo |
| Sinh viên các ngành liên quan đến Nghệ thuật | 150 USD cho 10 giấy chứng nhận đầu tiên
20 USD cho 10 giấy chứng nhận tiếp theo *Phí này chuyển qua ngân hàng Vietcombank theo số tài khoản quy định, chi phí mỗi lần chuyển tiền khoảng 2,2 USD |
2/ Chi phí thi TestAS
TestAS là bài kiểm tra nhằm đánh giá năng lực của sinh viên khi tham gia du học Đức chương trình đại học. Chi phí này khoảng 90 EUR/lần. Tuy nhiên nếu bạn du học Đức chương trình học nghề thì không cần phải mất khoản chi này, vì nó không cần thiết.
3/ Chi phí xin visa
Từ ngày 2/3/2020, visa Đức được cấp qua đơn vị trung gian ủy quyền thay vì cấp trực tiếp tại Đại sứ quán Đức như trước đây. Chi phí bao gồm:
- Phí cấp visa khoảng 75 EUR
- Phí dịch vụ cấp visa khoảng 24 EUR
- Phí thông báo tin nhắn cho khách hàng khoảng 60.000 VND
- Phí vận chuyển kết quả visa về nhà khoảng 60.000 VND
4/ Chi phí mở tài khoản ngân hàng
Phí mở tài khoản ngân hàng là khoản chi phí bắt buộc đối với sinh viên để hoàn tất thủ tục chứng minh tài chính. Có hai ngân hàng ở Việt Nam cho bạn lựa chọn để mở tài khoản tại Đức là Vietinbank và Deutsche Bank. Nhiều bạn sinh viên sẽ chọn ngân hàng Vietinbank vì đây là chi nhánh ngân hàng duy nhất của Việt Nam có mặt ở Đức nên sẽ thuận lợi hơn. Chi phí mở tài khoản ngân hàng khoảng 155 EUR.
Sau khi có tài khoản ngân hàng, bạn cần nạp tiền vào tài khoản của mình để chứng minh năng lực tài chính có thể trang trải cho việc học ở Đức. Mức chi phí này khoảng 10.236 EUR.
5/ Chi phí nhận thư mời nhập học
Sau khi hoàn tất hồ sơ nhập học, bạn phải nộp hồ sơ cho đơn vị trung gian, sau đó đơn vị sẽ gửi sang Đức. Trường đại học bên Đức sẽ gửi cho bạn thư mời nhập học nếu bạn đạt các điều kiện theo quy định. Lúc này bạn sẽ đóng một khoản phí nhận hồ sơ còn gọi là Uni assist, mức phí khoảng 75 EUR cho bộ đầu tiên, các bộ hồ sơ tiếp theo giảm còn 35 EUR/bộ.
6/ Chi phí dịch thuật, chứng từ tại Việt Nam
Bạn sẽ cần tốn thêm một khoản chi phí nhỏ để chuẩn bị chứng từ, giấy tờ dịch thuật sang tiếng Đức hoặc tiếng Anh khác, và chi phí công chứng tại các cơ quan có thẩm quyền. Thông thường phí dịch thuật là 120.000 VND cho tờ đầu tiên và các tờ sau là 20.000 VND/tờ, phí công chứng là 20.000 VND/con dấu. Ngoài ra cũng sẽ có một số chi phí phát sinh khác tùy theo yêu cầu của trường như phí khám sức khỏe, phí di chuyển…
7/ Chi phí học tiếng Đức hoặc tiếng Anh
Đối với sinh viên chọn học chương trình bằng tiếng Anh tại Đức thì không cần hoàn tất chứng chỉ tiếng Đức. Khi đó, chứng chỉ tiếng Anh IELTS tối thiểu phải đạt 6.0 hoặc TOEFL tối thiểu 5.0. Chi phí thi IELTS là 4.750.000 VND, thi TOEFL là 4.000.000 VND. Nếu bạn chưa học IELTS hoặc TOEFL thì cần phải tìm nơi học để nhanh chóng có chứng chỉ, và chi phí tùy thuộc trung tâm cũng như trình độ bạn đang có.
Nếu bạn lựa chọn chương trình học bằng tiếng Đức thì bạn cần có chứng chỉ B1 mới đủ điều kiện xin visa du học. Chi phí học tiếng Đức tại Việt Nam dao động trên dưới 10 triệu VND/cấp độ.
Chi phí học tập và sinh hoạt tại nước Đức
1/ Học phí
Khi chọn du học Đức, lợi ích đầu tiên bạn nhận được là không cần chi trả học phí, điều này khó thấy ở các nước Châu Âu khác. Từ tháng 10/2014, hầu hết các chương trình học bậc cử nhân ở Đức được miễn học phí tại hệ thống trường công lập, chi phí được hỗ trợ hoàn toàn bởi nhà nước, chính phủ và các chính quyền liên bang.
Trong quá trình học, bạn chỉ cần chi trả một khoản phí nhỏ cho tài liệu học tập hoặc các khoản sinh hoạt trong trường như chi phí quản lý, chi phí sử dụng nhà ăn, ký túc xá, vé xe sinh viên dao động khoảng 150 – 250 EUR.
Chi phí du học Đức sẽ được giảm đi một phần nếu bạn chọn học bậc cử nhân, thông thường trước đây nếu đóng học phí thì mức phí khoảng 500 EUR/học kỳ. Tuy nhiên, nếu bạn chọn học ở các trường đại học tỉnh lẻ hoặc trường tư ở Đức thì bạn sẽ phải đóng học phí, và mức phí tùy theo chính sách của mỗi trường. Một số trường tư thục có học phí khoảng 20.000 EUR/năm.
Nếu bạn du học Đức bậc sau đại học cho chương trình thạc sĩ hoặc tiến sĩ, thì học phí vẫn phải đóng bình thường.
2/ Sinh hoạt phí
Chi phí sinh hoạt tại các thành phố của Đức sẽ có sự chênh lệch tùy thuộc vào từng bang. Ví dụ, nếu bạn chọn sống tại các thành phố lớn như Hamburg, Düsseldorf, Köln, Frankfurt, München thì chi phí cho nhà ở sẽ cao hơn so với các thành phố vừa và nhỏ.
Nhà ở tại các bang Tây Đức cũng có phần đắt hơn so với các thành phố ở Đông Đức. Tại các thành phố lớn, mức lương sinh viên nhận được khi học nghề hay sau khi tốt nghiệp dĩ nhiên cũng cao hơn, và cơ hội tìm việc làm thêm cũng rộng mở hơn nhiều.
Dù bạn học ở bang nào, thì bạn cũng sẽ có những khoản chi bắt buộc như sau:
- Tiền thuê nhà, ăn uống
- Mua sách vở, quần áo, đồ dùng cá nhân
- Chi phí điện thoại
- Chi phí đi lại (sinh viên học nghề sẽ được mua vé xe theo kỳ học với giá ưu đãi)
- Bảo hiểm y tế
Theo yêu cầu của Đại sứ quán Đức tại Việt Nam cũng như Sở Ngoại kiều tại Đức, du học sinh cần chứng minh khả năng tài chính cho thời gian lưu trú, hiện nay tối thiểu là 861 EUR/tháng. Trung bình một sinh viên nước ngoài du học ở Đức sẽ chi khoảng 850 EUR mỗi tháng (theo study-in.de). Tuy nhiên, thực tế các bạn sinh viên Việt Nam sang Đức du học chỉ chi tiêu trung bình khoảng 500 – 700 EUR/tháng.
Các nguồn học bổng du học Đức
Có nhiều nguồn học bổng dành cho sinh viên quốc tế mà bạn có thể tìm hiểu và ứng tuyển. Dưới đây là các loại học bổng chính của Đức.
1/ Học bổng chính phủ Đức – DAAD
The German Academic Exchange Service cung cấp nhiều loại học bổng từ chính phủ cho nhiều bậc học khác nhau, tiêu biểu là học bổng DAAD. Quy trình xét tuyển học bổng chính phủ Đức cũng rất khó khăn nhằm chọn ra những ứng viên ưu tú nhất. Học bổng tạo điều kiện cho các chuyên gia và cán bộ lãnh đạo tại các nước đang phát triển đã có nhiều năm công tác, tham gia một chương trình học nâng cao chuyên môn trong thời gian 1 – 2 năm tại một trường đại học ở Đức.
DAAD đã chọn ra nhiều khóa học phù hợp cho các nước đang phát triển như Khoa học – Kỹ thuật, Ngôn ngữ, Kinh tế, Luật, Nghệ thuật, Thể thao, Âm nhạc. Đối tượng cấp học bổng là những ứng viên đã có bằng đại học và nhiều năm kinh nghiệm làm việc tại các công ty, doanh nghiệp Việt Nam.
2/ Học bổng Deutschlandstipendium
Học bổng Deutschlandstipendium hỗ trợ cho những sinh viên xuất sắc không chỉ về mặt tài chính mà còn đi kèm nhiều lợi ích khác. Các công ty và tổ chức tư nhân tham gia đóng góp 150 EUR mỗi tháng cho mỗi sinh viên, trong khi chính phủ Đức tài trợ 150 EUR. Học bổng này thường được cấp cho hai học kỳ nhưng cũng có thể được cấp cho toàn bộ thời gian học. Các trường đại học có trách nhiệm trao học bổng này cho sinh viên của họ dựa trên yêu cầu riêng của trường.
3/ Học bổng Konrad-Adenauer-Stiftung (KAS)
Học bổng Konrad-Adenauer-Stiftung (KAS) hỗ trợ sinh viên quốc tế có thành tích xuất sắc trong học tập và muốn nghiên cứu về chính trị, kinh tế hoặc luật. Học bổng này không chỉ cung cấp tài chính mà còn tổ chức các hoạt động đào tạo phát triển kỹ năng lãnh đạo và chuyên môn.
4/ Học bổng Friedrich Ebert Stiftung
Học bổng Friedrich Ebert Stiftung được cấp cho sinh viên quốc tế có năng lực và cam kết về phát triển xã hội và công bằng xã hội. Đây là một trong những học bổng dành cho các sinh viên thuộc các quốc gia đang phát triển muốn theo học chương trình thạc sĩ hoặc tiến sĩ tại Đức.
5/ Học bổng Marie Curie (IIF)
Marie Curie International Incoming Fellowship (IIF) là học bổng dành cho sinh viên quốc tế, đặc biệt ở các nước đang phát triển, muốn nghiên cứu sau tiến sĩ tại Đức. Học bổng này cung cấp tài trợ lên đến 15.000 EUR/năm, tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà nghiên cứu trẻ có cơ hội phát triển sự nghiệp tại các cơ sở nghiên cứu hàng đầu ở Đức.
6/ Học bổng Erasmus+
Erasmus+ là chương trình trao đổi sinh viên Châu Âu lớn nhất, cung cấp cơ hội học bằng tiếng Đức trong một số học kỳ hoặc khóa học. Các trường đại học Đức tham gia vào nhiều dự án trao đổi Erasmus, tạo điều kiện cho sinh viên tài năng được tài trợ cho việc học tập tại Đức.
7/ Học bổng từ các tổ chức tư nhân
Nhiều quỹ tư nhân trao học bổng cho sinh viên nước ngoài có kỹ năng và thành tích xuất sắc. Mục đích của những học bổng này không chỉ hỗ trợ tài chính mà còn tạo cơ hội giao lưu văn hóa và xây dựng mối quan hệ quốc tế.
Các nguồn học bổng:
- Nghiên cứu Hiệp hội Plank Max
- Quỹ Heinrich Boll
- Chương trình Tiến sĩ Quốc tế DKFZ
- Quỹ Bayer
- Học bổng Mawista
8/ Học bổng từ các trường đại học Đức
Nhiều trường đại học tại Đức cung cấp học bổng riêng cho sinh viên quốc tế nhằm thu hút những sinh viên tài năng và thúc đẩy động lực học tập của họ.
Một số trường đại học nổi tiếng với chương trình học bổng giá trị:
- Học bổng Đại học Heidelberg
- Học bổng Đại học KHUD Hamburg
- Học bổng Đại học RWTH Aachen
- Học bổng Nghiên cứu quốc tế của Đại học Humboldt
- Học bổng Trường Tài chính và Quản lý Frankfurt
- Học bổng Trường Sau đại học về Quản lý Leipzig
9/ Các loại học bổng hàng năm thường có
| HỌC BỔNG | THÔNG TIN |
Học bổng nghiên cứu 1 năm |
Học bổng dành cho ứng viên tiến sĩ và các nhà khoa học trẻ muốn tiến hành nghiên cứu và tiếp tục học tại Đức |
Học bổng nghiên cứu tiến sĩ |
Học bổng dành cho các nhà khoa học trẻ muốn nâng cao trình độ học vị của mình với bằng tiến sĩ tại Đức |
Học bổng nghiên cứu tiến sĩ |
Học bổng dành cho ứng viên tiến sĩ và các nhà khoa học trẻ có bằng tiến sĩ được giám sát cả ở trường đại học gốc và ở viện nghiên cứu tại Đức |
Chương trình học bổng trường sau đại học (GSSP) |
Học bổng dành cho những tân cử nhân muốn theo học tiến sĩ tại một trường sau đại học có cấu trúc ở Đức |
Học bổng nghiên cứu cho giáo viên đại học và nhà khoa học |
Học bổng dành cho các nhà khoa học và giáo viên đại học muốn tiến hành nghiên cứu và tiếp tục học tại Đức |
Học bổng tham quan học vụ |
Học bổng dành cho các giáo viên đại học, nghệ sĩ và kiến trúc sư để họ tiếp tục học vụ với một chuyến tham quan tới Đức và tăng cường sự hợp tác nghệ thuật với các cơ sở Đức |
Học bổng hè đại học |
Học bổng dành cho sinh viên học các khóa cử nhân và thạc sĩ trong tất cả các chuyên ngành muốn cải thiện trình độ tiếng Đức và hiểu biết văn hóa của Đức |
Học bổng học vụ – sau đại học
|
Học bổng dành cho sinh viên học tập trong lĩnh vực Kiến trúc |
| Học bổng dành cho sinh viên học tập trong lĩnh vực Nghệ thuật, Thiết kế, Truyền thông trực quan và Điện ảnh | |
| Học bổng dành cho sinh viên học tập trong lĩnh vực Âm nhạc | |
| Học bổng dành cho sinh viên học tập trong lĩnh vực Nghệ thuật biểu diễn | |
Chương trình trao đổi hai chiều của giáo viên đại học |
Chương trình khuyến khích trao đổi với các nhà khoa học và giáo viên từ các quốc gia đối tác để cải thiện quan hệ quốc tế và hợp tác nghiên cứu song phương |
Chương trình mời lại cho các cựu sinh viên của học bổng |
Chương trình dành cho các cựu sinh viên của học bổng muốn tiến hành nghiên cứu hoặc các dự án công việc và duy trì các liên lạc học thuật của họ tại Đức |
Chương trình học bổng nghiên cứu DLR-DAAD |
Chương trình này được thực hiện bởi Trung tâm Nghiên cứu Hàng không và Không gian (DLR) và DAAD |
Các khóa học sau đại học liên quan đến Phát triển (EPOS) |
Học bổng áp dụng cho các khóa học sau đại học hoặc thạc sĩ hoàn thành tại Đức, dành cho sinh viên từ các quốc gia phát triển và mới công nghiệp hóa |
Chương trình Helmut-Schmidt |
Học bổng thạc sĩ về Chính sách công và Quản trị tốt, hỗ trợ sinh viên đạt được bằng thạc sĩ trong các chương trình có ý nghĩa đặc biệt cho sự phát triển |
Quy định, công việc và mức lương làm thêm cho du học sinh tại Đức
Quy định về thời gian làm thêm cho du học sinh ở Đức
Theo quy định của chính phủ Đức, du học sinh chỉ được làm thêm không quá 120 ngày trong một năm. Sinh viên muốn đi làm thêm cần được sự cho phép của Agentur für Arbeit (Cơ quan Việc làm Liên bang) và Ausländerbehörde (Văn phòng Người nước ngoài). Việc sinh viên có được phép đi làm hay không còn tùy thuộc vào tình hình thị trường lao động. Ở những vùng có tỷ lệ thất nghiệp thấp, cơ hội việc làm sẽ tốt hơn.
Trong thời gian học, sinh viên chỉ được phép làm thêm tối đa 20 giờ mỗi tuần, còn trong các ngày nghỉ có thể làm thêm tối đa 40 giờ mỗi tuần. Điều này đảm bảo rằng sinh viên có đủ thời gian cho việc học và nghiên cứu.
– Sinh viên năm nhất chỉ được làm thêm vào kỳ nghỉ, và sinh viên đang học tiếng hoặc chưa bắt đầu học không được phép làm thêm.
– Số giờ làm thêm cho sinh viên học nghề phụ thuộc vào các chương trình thực hành tại các trung tâm đào tạo. Sinh viên được phép làm thêm trung bình 10 tiếng mỗi tuần, và cũng cần phải báo cáo với người sử dụng lao động về việc làm thêm.
Các công việc làm thêm phổ biến cho sinh viên
Du học sinh tại Đức nếu có bảng điểm kỳ đầu tiên khá tốt và có hứng thú với chuyên ngành mình học thì có thể chọn những công việc ở trường hoặc viện mình đang theo học như:
- Trợ giảng cho các môn học trong trường hoặc các khóa học ngoại khóa
- Trực phòng máy tính hoặc thư viện
- Trợ lý nghiên cứu cho các giáo sư hoặc nhà khoa học tại trường, đây là cơ hội học hỏi và phát triển kỹ năng nghiên cứu
- Các công việc hành chính tại các phòng ban của trường như tài chính, nhân sự hoặc đào tạo
Ngoài ra, các bạn cũng có thể xin thực tập, làm việc bán thời gian tại các công ty trong lĩnh vực liên quan đến ngành mình học và muốn đi làm sau này. Đối với những bạn không xin được việc ở trường hay đơn giản muốn làm việc bên ngoài, thì có nhiều lựa chọn công việc như:
- Nhân viên phục vụ tại các nhà hàng, quán cà phê, quán bar
- Nhân viên bán hàng tại các cửa hàng, siêu thị, shop quần áo, trung tâm thương mại
- Nhân viên dây chuyền sản xuất trong các nhà máy băng chuyền
- Nhân viên văn phòng tại các công ty, tập đoàn và tổ chức khác
- Gia sư dạy học thông qua các trung tâm gia sư hoặc tự quảng cáo qua mạng xã hội
- Quản lý fanpage, trực website cho các công ty, tổ chức, doanh nghiệp tư nhân hoặc tự làm freelancer
Tại Đức cũng có các công việc theo thời vụ cho sinh viên như giúp người dân thu hoạch hoa quả (dâu tây, anh đào…), hoặc hỗ trợ tổ chức sự kiện.
Mức thu nhập từ việc làm thêm
Tại Đức, nếu thu nhập hàng tháng dưới 450 EUR, du học sinh sẽ không phải chịu thuế. Tuy nhiên, nếu thu nhập vượt quá con số này, họ sẽ phải đóng thuế theo quy định của pháp luật. Thuế thu nhập cá nhân ở Đức được tính dựa trên một thang lũy tiến, từ 14% đến 42%.
Cách tính thuế thu nhập cá nhân: Thuế = Thu nhập chịu thuế × Thuế suất
Trong đó:
- Thu nhập chịu thuế = Thu nhập từ công việc làm thêm – Miễn trừ thuế
- Miễn trừ thuế = 9.408 EUR/năm
- Thuế suất = Thang lũy tiến, từ 14% đến 42%
Mức lương tối thiểu ở Đức là 20,24 EUR/giờ từ ngày 1/1/2026, áp dụng cho tất cả người lao động, bao gồm cả du học sinh. Mức lương tối thiểu sẽ được tăng theo quy định của chính phủ Đức. Tuy nhiên, sinh viên có thể kiếm được bao nhiêu phụ thuộc nhiều vào kỹ năng cá nhân, ngành đang làm việc và thị trường lao động khu vực.
Ở các thành phố như Munich hay Hamburg, tiền lương theo giờ thường cao hơn, nhưng chi phí sinh hoạt cũng vậy. Đối với trợ lý học tập, trợ lý sản xuất trong ngành công nghiệp hoặc nhân viên dịch vụ tại các hội chợ thương mại, mức lương trung bình theo giờ thường cao hơn một chút so với mức lương tối thiểu.
Cơ hội định cư vĩnh viễn ở Đức
Thông thường sinh viên quốc tế sau khi tốt nghiệp sẽ có 18 tháng ở lại Đức để tìm việc. Sau 5 năm đi làm và đóng thuế đầy đủ, các bạn có thể nộp đơn xin thẻ định cư vô thời hạn tại Đức. Tuy nhiên, thời gian này có thể rút xuống còn 2 năm tùy theo ngành nghề cụ thể. Theo luật định cư Đức, sinh viên nước ngoài cần đi làm thuê hoặc tự đầu tư kinh doanh vào các ngành nghề liên quan đến ngành đã học ở bậc đại học, sau 2 năm có quyền xin cấp giấy phép định cư vĩnh viễn ở Đức.
Dưới đây là các điều kiện cụ thể để có thể xin cấp thẻ định cư dài hạn – unbefristete Niederlassungserlaubnis:
- Đã có giấy phép cư trú hợp pháp
- Không hưởng trợ cấp xã hội hay thất nghiệp
- Đã đóng đủ 5 năm thuế, tương đương với 60 tháng hưu trí
- Không phạm tội ở Đức
- Có trình độ tiếng Đức tối thiểu B1
- Có đủ điều kiện về nhà ở như diện tích nhà tối thiểu là 12m² trên 1 người
- Lệ phí xin giấy phép định cư trung bình là 113 EUR
Một số kỹ năng mềm cần thiết cho hành trình du học Đức
Đối với bất cứ du học sinh nào khi chuẩn bị đặt chân đến một đất nước mới để học tập và sinh sống, thì ngoài việc có kiến thức chuyên môn, các bạn cũng cần phải trang bị thêm cho mình những kỹ năng mềm, nhằm xây dựng một hành trang du học đầy đủ, cũng như để không bị bỡ ngỡ và có thể chủ động giải quyết những khó khăn sẽ gặp phải tại đất nước mà mình du học.
Dưới đây là một số kỹ năng mềm rất hữu ích cho hành trình du học của bạn.
1/ Kỹ năng giao tiếp
Kỹ năng giao tiếp là một phần không thể thiếu trong hành trang du học. Đến một đất nước xa lạ như Đức, việc xây dựng mối quan hệ và duy trì kết nối với mọi người là rất quan trọng. Kỹ năng giao tiếp giúp bạn mở rộng mạng lưới quan hệ và dễ dàng hòa nhập vào cuộc sống tại Đức.
2/ Kỹ năng quản lý thời gian
Người Đức rất coi trọng việc quản lý thời gian và sự đúng giờ. Vì vậy, bạn cần rèn luyện kỹ năng quản lý thời gian sao cho hợp lý giữa học tập và làm việc. Điều này sẽ giúp bạn cân bằng được cuộc sống, từ đó dễ dàng đạt được thành công trong việc học và cả công việc sau này.
3/ Kỹ năng tự chăm sóc bản thân
Những ngày đầu đi du học xa nhà, bao giờ bạn cũng phải đối mặt với nhiều vấn đề và tự mình giải quyết, cũng như tự chăm lo cho bản thân từ những việc nhỏ nhất như ăn uống, sức khỏe… Việc tập tính tự lập, học cách chăm sóc bản thân là điều cần thiết để giúp bạn ổn định cuộc sống tại Đức, và đây cũng là cách giúp bạn trưởng thành hơn rất nhiều.
Các bước triển khai kế hoạch du học Đức
Trước khi lên đường du học tại bất kỳ quốc gia nào, bạn luôn cần tìm hiểu kỹ lưỡng các bước chuẩn bị cho hành trình du học và đưa ra một lộ trình rõ ràng để khi bắt tay vào thực hiện, bạn sẽ tiến hành một cách nhanh chóng cũng như tránh bị thiếu sót và gặp sai lầm quá nhiều.
Với du học Đức, bạn phải trải qua những bước sau đây.
Giai đoạn 1: Chuẩn bị nền tảng
- Học tiếng Đức / tiếng Anh: Bạn cần đạt trình độ tiếng Đức từ B1 / B2 trở lên (tùy ngành) hoặc có chứng chỉ tiếng Anh nếu học chương trình bằng tiếng Anh
- Chọn trường và ngành học: Tìm hiểu về các trường đại học, chương trình học và điều kiện nhập học phù hợp với năng lực và mục tiêu của bạn
- Chuẩn bị hồ sơ cá nhân: Chuẩn bị các giấy tờ cơ bản như bằng tốt nghiệp, học bạ, hộ chiếu, giấy khai sinh, lý lịch tư pháp, và dịch thuật công chứng sang tiếng Đức hoặc tiếng Anh
Giai đoạn 2: Nộp hồ sơ và xin nhập học
- Thẩm tra APS: Nộp hồ sơ lên Đại sứ quán Đức để được thẩm tra học bạ và nhận chứng nhận APS (bạn cần có giấy báo trúng tuyển của trường để nộp hồ sơ APS)
- Tham gia kỳ thi TestAS: Một số trường yêu cầu thi TestAS để đánh giá khả năng học tập của ứng viên, do đó hãy tìm hiểu yêu cầu của trường bạn đăng ký và luyện thi (nếu phải tham gia TestAS)
- Nộp hồ sơ xin nhập học: Gửi hồ sơ đã chuẩn bị sang trường đại học / trường dự bị ở Đức để xin thư mời nhập học (Zulassung)
- Nhận giấy báo nhập học: Sau khi nhận được thư mời, bạn sẽ có giấy báo nhập học từ trường
Giai đoạn 3: Hoàn tất thủ tục visa
- Mở tài khoản du học: Mở tài khoản phong tỏa tài chính tại một ngân hàng ở Đức theo yêu cầu của Đại sứ quán
- Xin visa du học: Nộp hồ sơ xin visa du học bao gồm giấy báo nhập học, chứng nhận APS, chứng minh tài chính, bảo hiểm du học, hộ chiếu, ảnh thẻ, và các giấy tờ cá nhân khác
- Nhận kết quả visa: Chờ nhận kết quả phỏng vấn và visa
Giai đoạn 4: Chuẩn bị lên đường
- Chuẩn bị hành trang: Sau khi có visa, bạn cần chuẩn bị quần áo, đồ dùng cá nhân và các vật dụng cần thiết khác cho cuộc sống tại Đức
- Nhập cảnh và nhập học: Đến Đức, làm thủ tục nhập cảnh và bắt đầu kỳ nhập học
***
Bạn có thể liên hệ với trung tâm tư vấn du học Viet Global để được hỗ trợ tiến hành thủ tục du học nhanh hơn, rút ngắn thời gian chuẩn bị và làm giấy tờ hồ sơ một cách chuyên nghiệp hơn, cũng như giúp bạn tập trung thực hiện những điều kiện mà du học Đức yêu cầu.
ĐIỀN VÀ GỬI THÔNG TIN ĐỂ ĐƯỢC TƯ VẤN MIỄN PHÍ
– Hotline / Zalo: 0908 558 959
– Email: hcmc@hcv.edu.vn
